Tìm hiểu kiến trúc Chùa Việt

Kiến trúc chùa Việt Nam được xây dựng, phát triển khá đa dạng qua các thời kỳ lịch sử và không gian khác nhau. Theo đó, phong cách kiến trúc ở các địa phương cũng không đồng nhất.

Tuy nhiên về cơ bản các chùa vẫn có những kiến trúc như sau:

 

Cổng Tam quan

Tam quan là bộ phận không thể thiếu trong thành phần chùa Việt Nam, là cổng vào chùa, thường là một ngôi nhà với ba cửa vào. Có nhiều chùa có hai tam quan, một tam quan nội và một tam quan ngoại. Tầng trên của Tam quan có thể dùng làm gác chuông.

 

Sân chùa

 

Qua Tam quan là đến sân chùa. Sân của nhiều chùa thường được bày đặt các chậu cảnh, hòn non bộ với mục đích làm tăng thêm cảnh sắc thiên nhiên cho ngôi chùa. Diện tích của sân chùa phụ thuộc vào những điều kiện và đặc điểm riêng của từng chùa.

 

 Cổng chùa Đình Quán (Hà Nội)

Bái đường

 

 Từ dưới sân chùa, lớp kiến trúc đầu tiên của ngôi chùa là nhà bái đường (hay còn gọi là tiền đường, nhà thiêu hương). Để đi được đến đây thường phải đi lên một số bậc thềm. Ở nhà bái đường có thể đặt một số tượng, bia đá ghi sự tích của ngôi chùa, có thể đặt cả chuông, khánh nếu như ngoài cửa Tam quan không xây gác chuông.

 

Giữa bái đường là hương án, nơi thắp hương chính. Thông thường người đến lễ chùa thắp hương ở đây. Số gian của bái đường tùy thuộc vào qui mô của chùa, nhỏ nhất là 3 gian, thông thường là 5 gian.

 

 

Chính điện
Qua nhà bái đường là chính điện. Giữa bái đường và chính điện có một khoảng trống không rộng lắm, để cho ánh sáng tự nhiên chiếu sáng. Nhà chính điện là phần quan trọng nhất của ngôi chùa vì nơi đây bày những pho tượng Phật chủ yếu của điện thờ Phật ở Việt Nam.

Trong Chính điện sẽ có những ban thờ khác nhau. Ví dụ:

                                                                        Ban thờ Tam Bảo

 

                                                                        Ban thờ Ngọc Hoàng

 

                                                                      Ban thờ Thánh Hiền

 

                                                                            Ban thờ vong

 

                                                                        Ban thờ Hộ pháp

 

 

Hành lang:

Chạy song song với chính điện, nối chính điện với hậu đường là hai gian hành lang, tạo thành một nhà ba gian.

 

Nhà hậu đường
Qua nhà chính điện, theo đường hành lang ta đến nhà tăng đường (còn gọi là nhà hậu đường), cũng còn gọi là nhà tổ. Nhà hậu đường ở một số chùa trong miền nam Việt Nam liền sát sau nhà chính điện, ngay sau phía bàn thờ Phật.Trong nhà tổ sẽ thờ ban Tổ – là các vị sư từng trụ trì ở chùa nay đã tịch.

 

Trong thực tế, chùa có nhiều biến thể khác nhau. Ở một số chùa, phía sau điện thờ Phật còn có điện thờ Thần. Hay còn gọi là nhà Mẫu